5 Water en natuur

Wat willen we bereiken?

De uitspraak ‘Nederland zit op slot’ laat zien hoe urgent de opgaven rond water, natuur en milieu zijn. Zonder herstel van natuurkwaliteit, voldoende schoon water en een gezonde leefomgeving komen ruimtelijke ontwikkelingen steeds vaker tot stilstand. Juist daarom pakken wij regie en zijn gerichte keuzes en investeringen nodig.
Herstel van watersystemen en natuur is van groot belang. Voor een gezonde leefomgeving en als randvoorwaarde voor vergunningsverlening voor wonen, werken en leren. Gezonde beken, rivieren, bodem- en natuurgebieden zorgen voor voldoende water in droge perioden, beperken wateroverlast bij extreme neerslag en versterken de biodiversiteit. Juist in een tijd waarin klimaatverandering, verlies aan natuurkwaliteit en de druk op de ruimte steeds urgenter worden, vormen robuuste en veilige water- en natuursystemen een essentiële basis voor een leefbare, veerkrachtige en duurzame leefomgeving voor mens, natuur en economie.
We willen een veilige en klimaatbestendige leefomgeving, waarin inwoners, ondernemers en vitale functies beschermd zijn tegen wateroverlast en overstromingen. Door klimaatverandering nemen de extremen in neerslag en droogte toe, waardoor waterveiligheid en een groene woon- en leefomgeving steeds belangrijker wordt.
We werken aan een robuust en compleet watersysteem dat bestand is tegen veranderingen. Daarbij zoeken we een zorgvuldige balans tussen veiligheid, gezondheid, leefbaarheid, landbouw/landgebruik en ruimtelijke ontwikkeling. We kiezen voor een aanpak waarin water en bodem mede sturend zijn bij onze ruimtelijke opgave. Daarnaast zetten we in op een groene en veilige leefomgeving. Dat doen we door te werken aan het herstel van de biodiversiteit en hittestress aan te pakken. Dat doen we op een realistische en pragmatische manier. De gemeente neemt hierin samen met het waterschap, de provincie, grondeigenaren en andere partners een actieve rol. We zetten in op een gebiedsgerichte en integrale aanpak, waarbij bodem, water en natuur integraal worden verbonden met andere ruimtelijke opgaven zoals de transitie van het landelijk gebied.

Daarnaast is natuur belangrijk voor positieve gezondheid en kwaliteit van leven. Groen zorgt voor rust, ruimte en veerkracht en helpt ons tegelijkertijd om beter om te gaan met uitdagingen zoals klimaatverandering, waterbeheer en leefbaarheid. Daarom koesteren en versterken wij onze natuurlijke omgeving. Door te investeren in biodiversiteit en door meetbare doelen te stellen op het gebied van kwaliteit van water en bodem. Hierin vertalen we de wettelijke doelen en pakken we kansen waar we ze zien. Wij geloven in gebiedsgerichte aanpak waarin we, samen met agrarische ondernemers en landschapspartners, belangrijke natuur beschermen, versterken en verbinden. Een sterke natuur is de onmisbare basis voor een gezonde en toekomstbestendige gemeente.

Wat gaan we er voor doen?

• We lossen urgente knelpunten waar bij hevige regenval wateroverlast wordt ervaren op. Daar waar we aan de slag gaan pakken we kansen voor het natuurlijk inrichten van de omgeving.
• Daar waar mogelijk voegen we landschapselementen toe in de openbare ruimte.
• In 2028/2029 stellen we het Omgevingsprogramma Biodiversiteit op.
• Bij aanleg van natuur en watersystemen verzorgen we het beheer en onderhoud samen met beherende organisaties en Waterschap.
• We nemen actief deel in het project Vierwaarden en handelen vanuit het vastgestelde en in Grubbenvorst en Lottum gedragen ontwikkelkader.
• We werken verder aan de Gebiedsgerichte Aanpak Gedeelde Peel, en passen de geleerde lessen toe in mogelijke nieuwe gebiedsprocessen.
• We werken actief mee aan de opgaven rondom stikstof en natuurherstel zoals in de kamerbrief stikstof staat vermeld, zodat er weer ruimte komt voor economische ontwikkelingen.
• We bereiden ons voor op extreme weersomstandigheden.
• We voeren het soortenmanagementplan (SMP) uit.
• We voeren het in 2026 vastgestelde omgevingsprogramma Groen, Blauw, Klimaatadaptief (GBK 2027-2030) uit.
• We proberen de doelen vanuit de Kaderrichtlijn Water zoveel mogelijk te realiseren. Dat betekent een aanpak met saneren van riooloverstorten, het aanleggen van groene buffers en gebiedsgericht extra inzetten op afkoppelen.
• We stellen werkprocessen met betrekking tot GBK 2027-2030 op.
• In 2027 actualiseren we op basis van de uitgangspunten in het GBK 2027-2030 het kostendekkingsplan van de riolering. Daarbij gaan we in op de verschillen in ambities in de regio.