2 Regie op ruimte

Wat willen we bereiken?

Ruimte is niet oneindig en vraagt om duidelijke keuzes. We zetten beschikbare ruimte gericht in voor economische ontwikkelingen die passen bij ons DNA en die bijdragen aan brede welvaart. Dus maken we bewuste keuzes over welke bedrijvigheid we wel en niet willen faciliteren. We zorgen voor voldoende ruimte voor lokale ondernemers en regionale economische ontwikkeling die aansluit bij ons economisch profiel en de brede welvaart versterkt. Laagwaardige logistiek willen we niet meer en kan alleen als ondersteunend onderdeel van bedrijvigheid. Soms kan dit ook beteken dat we kiezen voor ecologische doelen en moeten we dus gaan extensiveren om op andere daarvoor geschikte plekken weer te gaan intensiveren.
We werken aan een samenhangende ontwikkeling van bestaande en nieuwe bedrijventerreinen, waarbij we kansen benutten.

Wat gaan we er voor doen?

• We stellen het Omgevingsthema Economie op, waarbij wordt ingegaan op het economisch profiel van onze gemeente, de opgaven voor de toekomst. Dit zodat de economie dienstbaar is aan de Brede Welvaart en in samenhang met de ecologische opgave tot een oplossing kan worden gebracht.
• Als uitwerking van het Omgevingsthema Economie stellen we de volgende omgevingsprogramma’s op:
• - Toekomstbestendige bedrijventerreinen

  - Detailhandel en horeca
  - Vrijetijdseconomie
            - Arbeidsmarkt/arbeidsmigratie

• We onderzoeken de mogelijkheden voor een herstructureringsfonds bedrijventerreinen. .
• We onderzoeken ondernemersfondsen om zelfredzaamheid te vergroten en invulling te geven aan zelfsturing.
• We zorgen dat er een plan komt de voor revitalisering verouderde bedrijventerreinen.

Wat willen we bereiken?

De agrarische sector is een belangrijke pijler onder onze economie, identiteit en leefomgeving en daarnaast bepalend voor ons landelijk gebied. Door grote opgaven op het gebied van klimaat, natuur, gezondheid en water staat de sector voor grote fundamentele veranderingen en zit deze daardoor in een transitie. Wij zien deze transitie als een kans om de samenhang tussen landbouw, natuur, leefbaarheid en gezondheid te versterken. We werken aan een integrale ruimtelijke puzzel. Een sterke innovatieve sector levert een bijdrage aan de brede welvaart. De transitie is daarmee een deel van de oplossing voor maatschappelijke vraagstukken. Ook als gemeente pakken we onze rol. Dit doen we door in te zetten op een verleidingsstrategie en een proactieve houding aan te nemen om samen richting te geven aan de transitieopgaven. De omzet van de primaire sector blijft behouden (extensiveren om te intensiveren).

We staan voor een sterke innovatieve sector en tegelijkertijd zijn we ons ervan bewust dat grote veranderingen nodig zijn. Onderdelen daarvan, zoals veehouderij en de volle grondtuinbouw zoals we die nu kennen, staan als gevolg van de opgaven onder druk maar ook boomteelt als gevolg van mogelijke vergroting grondwaterbeschermingsgebied. Zonder primaire sector verzwakt de agro-maakindustrie en daarmee daalt de economie en dat lijdt tot een aantasting van de brede welvaart.  Het kabinet geeft in een tweede kamerbrief van 26 juni 2026 aan weer ruimte voor boer, natuur en bouw te willen maken. Dat doen ze met een groot maatregelenpakket dat in 2027 verder concreet wordt. De provincies zijn aan zet voor de uitvoering van dit maatregelenpakket. We volgen dit proces op de voet en leveren waar het kan onze bijdrage om samen met de ondernemers en maatschappij zo goed mogelijk de randvoorwaarden te creëren en perspectief te bieden voor zowel de landbouw als het landelijk gebied. We streven hierbij naar een gelijkblijvende economische output waarin we ecologische doelen, leefbaarheid en economische vitaliteit in samenhang realiseren. Via de governance van NOVEX de peel bekijken we binnen drie sporen; leefbaarheid, natuur en ondernemerschap, hoe we dit concreet kunnen maken. Dit vraagt om duidelijke keuzes, een lange termijnvisie en een betrouwbare overheid. We bieden perspectief aan ondernemers door ruimte te geven voor duurzame ontwikkeling, experimenteerruimte, innovatie en nieuwe verdienmodellen. Hierbij laten we de keuze bij ondernemers op welke manier zij hiervan gebruik willen maken. Dat kan door innoveren, extensiveren, verplaatsen maar ook om te kiezen voor stoppen en wat anders te gaan doen.
De gemeente heeft ten aanzien van de plannen van het Rijk en het maatregelenpakket een volgende en pro-actieve rol. We doen dit samen met agrariërs, inwoners, waterschap, provincie, natuurorganisaties, financiële instellingen en andere partners.

Wat gaan we er voor doen?

·   We stellen een programma transitie landelijk gebied op waarin we antwoord geven op de economische en ecologische vraagstukken.
·   We stellen een programma ruimtelijke kwaliteit voor het landelijk gebied op.
·   We stellen een programma economie op met landbouw en landelijk gebied als aandachtsveld.
·   We stellen een programma voor vrijkomende agrarische bebouwing en perspectief voor agrarische ondernemers op.
·   We nemen deel aan de blijversaanpak van de provincie.

• We versterken de positie van de boomteeltsector.
• We werken door aan de gebiedsvisie gedeelde peel met als inzet een gedegen plan om te kunnen voldoen aan de instandhoudingsdoelstellingen zoals in het maatregelenpakket uit de brief van het rijk d.d. 26 juni 2027 genoemd.
• We bereiden ons voor op gebiedsgerichte aanpakken voor andere gebieden in onze gemeente.
• We werken door aan het uitvoeringsprogramma 2.0 in het kader van de visie veehouderij met in ieder geval:

            - het intrekken van niet gebruikte vergunningen.
            - het oplossen van knelgevallen op het gebied van onder andere geur, gezondheid en luchtkwaliteit.
            - het project toekomstbestendige locaties 2030.
            - De klankbordgroep veehouderij transformeren naar een klankbordgroep landbouw met alle relevante sectoren.

• We helpen agrarische ondernemers in de transitie naar toekomstbestendige bedrijfsvoering.
• We nemen deel aan provinciale initiatieven in het kader van doelsturing en innovatie en de agrarische blijversaanpak Limburg.
• We pakken een actieve rol binnen NOVEX de Peel en de sleutelprojecten die hieruit volgen om natuur, leefbaarheid en ondernemerschap te verbeteren.
• We nemen deel aan regionale projecten zoals grenzeloos meten en het peelgesprek.

Wat willen we bereiken?

We zetten in op het behouden van een goede balans tussen economische ontwikkelingen, leefbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en huisvesting van arbeidsmigranten. Daarbij nemen we nadrukkelijk regie op kwaliteit, aantallen, spreiding en draagkracht, zoals ook vastgelegd in  het bestuursakkoord 2026-2030. De gemeente kiest voor kwalitatief goede huisvesting, een evenwichtige spreiding van locaties en een economie die uiteindelijk minder afhankelijk wordt van arbeidsmigranten. Daarbij geldt het principe: ruimte voor goede initiatieven, maar stevig optreden bij misstanden ("high trust, high penalty").

Wat gaan we er voor doen?

• We verbinden economische ontwikkelingen aan het verminderen van afhankelijkheid van arbeidsmigranten door innovatie, automatisering en gerichte ruimtelijke keuzes.
• Het TAM omgevingsplan huisvesting werknemers bij Agrarische bedrijven implementeren we in 2027.
• We ontwikkelen een ruimtelijk afwegingskader voor de huisvesting van werknemers buiten de agrarische sector (binnen het programma economie) en hebben oog de ontwikkelingen rondom Oekraïners die in onze gemeente zijn ingeschreven. We verkennen en bereiden een toekomstbestendige huisvestingsoplossing onder gemeentelijke regie voor, naar aanleiding van het aflopen van bestaande vergunningen.
• We geven uitvoering aan het sociaal integratieplan arbeidsmigranten.
• We zetten in op toezicht en handhaving op bestaande huisvestingslocaties van arbeidsmigranten.
• We onderzoeken vanuit het principe kosten toerekenen aan waar ze gemaakt worden, hoe we de extra kosten van arbeidsmigranten van binnen naar buiten kunnen brengen.
• We houden actief rekening met doorstroming van arbeidsmigranten op de reguliere woningmarkt en verwerken dit in het volkshuisvestingsprogramma en woningbouwprogrammering.

Wat willen we bereiken?

We werken toe naar een complete en samenhangende uitvoering van de Omgevingswet. Hiervoor vertalen we de ambities uit de omgevingsvisie, waaronder het creëren van afwegingsruimte aan de voorkant, naar concreet beleid en één actueel omgevingsplan voor de hele gemeente. Zo ontstaat een overzichtelijk stelsel van beleid en regels voor de fysieke leefomgeving dat voor inwoners, ondernemers en andere partijen eenvoudig raadpleegbaar is. We houden daarbij nadrukkelijk rekening met deregulering. We betrekken inwoners en partners actief bij deze ontwikkeling. Daarnaast zorgen we ervoor dat onze organisatie beschikt over de capaciteit, kennis en vaardigheden die nodig zijn om de Omgevingswet goed uit te voeren en de wettelijke overgang naar het nieuwe stelsel uiterlijk eind 2031 af te ronden.

Wat gaan we er voor doen?

• We werken verder aan omgevingsprogramma's waarin we bestaand ruimtelijk beleid actualiseren, bundelen nin lijn brengen met de Omgevingswet.
• In 2027 werken we onder andere aan de programma's Ruimtelijke kwaliteit bebouwd gebied, Energie, Activiteiten en milieuzonering, Kostenverhaal, Landschap, Vrijkomende agrarische bebouwing, toekomstbestendige bedrijventerreinen en vrijetijdseconomie
• We ronden naar verwachting het pilotprogramma Groen, Blauw, Klimaatadaptief in 2027 af.
• We bouwen verder aan het omgevingsplan voor de hele gemeente. Het in september 2026 vastgestelde plan voor het deelgebied Meterik, vormt hiervoor de basis.   
  • In 2027 werken we het omgevingsplan voor de kern Horst verder uit.
  • Voor Broekhuizen, Broekhuizenvorst, Swolgen en Lottum leggen we in 2027 voorstellen voor bestuurlijke besluitvorming voor.
  • In 2027 starten we ook met de uitwerking van de overige kernen en bereiden de actualisatie van regels voor bedrijventerreinen en later het buitengebied voor. Deregulering nemen we hierin als opdracht mee.